Neidio i’r llywio Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Coronafirws - cael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant os na allwch weithio

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru

Gall eich cyflogwr ddefnyddio cynllun Cadw Swyddi Coronafirws y Llywodraeth i’ch talu tra nad ydych chi’n gweithio. Gelwir hyn yn ‘weithiwr ar seibiant'.

Efallai y bydd eich cyflogwr yn dweud wrthych eich bod yn cael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant os na allant eich talu neu os nad oes gwaith - er enghraifft, os yw'ch gweithle wedi cau.

Gallwch hefyd ofyn am gael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant. Efallai yr hoffech wneud hyn os ydych:

  • yn ‘hynod o agored i niwed’ ac yn dilyn canllawiau'r llywodraeth i aros gartref am 12 wythnos - elwir hyn yn ‘cysgodi’
  • byw gyda rhywun sy’n ‘hynod o agored i niwed’
  • yn gofalu am eich plant tra bydd eu hysgol ar gau
  • yn feichiog neu â chyflwr iechyd ac rydych chi'n poeni am coronafirws
  • wedi stopio gweithio i'ch cyflogwr ar ôl 28 Chwefror ac maent wedi cytuno i'ch ail-gyflogi.

Bydd angen i chi fodloni meini prawf i fod yn gymwys ar gyfer y cynllun - mae'r rhain yn ymwneud â sut mae eich cyflogwr yn eich talu chi.

Os yw’ch cyflogwr yn gwneud cais i’r cynllun, byddwch chi’n cael 80% o’ch tal arferol hyd at uchafswm o £2500 y mis. Bydd hyn yn parhau nes i’r Llywodraeth ddod a’r cynllun i ben neu i chi ddychwelyd i’r gwaith.

Gall eich cyflogwr hawlio arian i'ch talu am unrhyw amser y gwnaethoch roi'r gorau i weithio ar ôl 1 Mawrth 2020. Gelwir hyn yn ‘ôl-ddyddio’ eich cyflog.

Gwiriwch os gallwch gael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant

Dim ond os oeddech ar eu cyflogres PAYE ar 19 Mawrth 2020 y bydd eich cyflogwr yn gallu defnyddio'r cynllun. Mae hyn yn cynnwys os ydych chi’n:

  • gweithiwr achlysurol
  • ar gontract dim oriau
  • ar gontract dros dro
  • gweithiwr asiantaeth
  • Prentis
  • ar gontract cyfnod penodol - gan gynnwys os wnaeth eich cyflogwr ymestyn eich cyfnod penodol ers i'r cynllun ddechrau.

Dim ond os nad ydych chi'n gweithio y gallwch fod yn weithiwr ar seibiant. Os ydych chi'n gweithio o gartref, dylech gael eich cyflog arferol gan eich cyflogwr.

Mae'n rhaid i chi fod yn weithiwr ar seibiant am o leiaf 3 wythnos.

Os ydych hefyd yn hunan-gyflogedig

Mae yna gynllun llywodraeth arall sy'n helpu pobl sy'n hunan-gyflogedig.

Os ydych chi'n cael eich cyflogi gan fusnes a'ch bod chi hefyd yn hunan-gyflogedig, gallwch fod yn weithiwr ar seibiant ac efallai hefyd ddefnyddio'r cynllun hunan-gyflogedig.

Darganfyddwch fwy am y cynllun ar gyfer pobl hunan-gyflogedig. 

Os gwnaethoch chi ddechrau gweithio rhwng diwedd mis Chwefror a 18 Mawrth 2020

Bydd angen i'ch cyflogwr fod wedi dweud wrth Gyllid a Thollau EM (HMRC) am eich tâl cyntaf erbyn 19 Mawrth 2020. Mae'n werth gwybod y byddent wedi gorfod gwneud hyn trwy anfon adroddiad 'gwybodaeth amser real' (RTI yn Saesneg) atynt.

Os ydych chi neu rywun rydych yn byw gyda nhw yn ‘hynod o agored i niwed’

Gall eich cyflogwr eich gwneud yn weithiwr ar seibiant os ydych chi neu rywun rydych chi'n byw gydag yn hynod o agored i niwed ac yn dilyn arweiniad i hunan-ynysu am 12 wythnos. Gelwir hyn yn ‘cysgodi’.

Gwiriwch a ydych chi'n yn agored i niwed ar GOV.UK.

Mae gennych hawl hefyd i dâl salwch statudol (SSP) os ydych chi'n cysgodi. Mae rhai cyflogwyr hefyd yn talu tâl salwch ychwanegol - mae'n dibynnu beth mae'n ei ddweud yn eich cytundeb. Siaradwch â'ch cyflogwr os ydych chi'n ystyried hawlio tâl salwch yn lle fod yn weithiwr ar seibiant.

Os yw'ch cyflogwr yn gwrthod eich gwneud yn weithiwr ar seibiant

Nid oes rhaid i'ch cyflogwr eich gwneud yn weithiwr ar seibiant, ond gallwch ofyn iddynt pam eu bod wedi dweud na a gofyn a fyddant yn newid eu penderfyniad.

Gwiriwch a ydynt nhw wedi gweld y canllawiau i gyflogwyr ar GOV.UK. Mae'n egluro pwy all gael eu gwneud yn weithiwr ar seibiant dan reolau'r cynllun.

Os ydych yn gofalu am rywun ac na allwch gael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant, gallwch wirio beth i'w wneud os bydd angen i chi fod i ffwrdd o'r gwaith i ofalu am rywun.

Os ydych chi'n feichiog neu'n anabl ac na allwch weithio oherwydd coronafirws, gallai penderfyniad eich cyflogwr fod yn gwahaniaethu. Dylech chi gael cymorth gan eich Cyngor ar Bopeth lleol.

Os oes angen arian arnoch oherwydd ni allwch gael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant.

Gallwch:

Os ydych chi'n cael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant

Rydych yn dal i gael eich cyflogi gan eich cyflogwr tra nad ydych yn gweithio. 

Bydd y llywodraeth ond yn talu eich cyflogwr os oes ganddynt dystiolaeth rydych yn weithiwr ar seibiant.

Dylai eich cyflogwr fod wedi anfon llythyr neu e-bost atoch yn egluro y cewch eich talu trwy’r cynllun. Os nad ydynt wedi anfon unrhyw beth atoch chi, gofynnwch am gadarnhad yn ysgrifenedig.

Efallai y bydd eich cyflogwr hefyd yn gofyn ichi ateb yn ysgrifenedig gan ddweud eich bod yn cytuno i gael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant. Gallwch wneud hyn os ydyn nhw'n gofyn i chi, ond fe ddylech chi gael eich talu hyd yn oed os nad ydych chi wedi gwneud hynny.

Os yw eich cyflogwr yn dweud na allant eich gwneud yn weithiwr ar seibiant oherwydd nad ydych wedi cytuno'n ysgrifenedig, ceisiwch cymorth gan eich Cyngor ar Bopeth lleol.

Gwiriwch faint y byddwch yn ei gael

Bydd y llywodraeth yn roi i'ch cyflogwr 80% o'ch cyflog arferol cyn treth - a elwir hefyd yn eich 'tâl gros'. Ni allwch gael mwy na £2,500 y mis, hyd yn oed os yw 80% o'ch cyflog gras yn fwy na hyn.

Mae'ch cyflogwr yn gweithio allan faint y dylech ei gael cyn iddynt wneud cais. Ni allant gynnwys awgrymiadau, a gallant ond cynnwys comisiwn a bonysau os yw eich cytundeb yn nodi y dylech eu cael.

Efallai y bydd eich cyflogwr yn penderfynu talu'r 20% ychwanegol i chi fel eich bod chi'n cael 100% o'ch tâl gros arferol, ond does dim rhaid iddyn nhw wneud hynny.

Bydd eich cyflogwr yn tynnu treth, cyfraniadau Yswiriant Gwladol ac unrhyw ddidyniadau eraill y maent fel arfer yn eu gwneud.

Gallai 80% o'ch cyflog arferol fod yn is na'r isafswm cyflog. Nid yw hyn yn erbyn y gyfraith, oherwydd nad ydych chi'n gweithio. Os nad oed gennych ddigon o arian i fyw arno gallwch:

Os yw eich cyflog arferol yn newid o fis i fis

Os ydych wedi bod yn gyflogedig am flwyddyn neu fwy, dylai eich cyflogwr hawlio am ba un bynnag yw'r uchaf allan o:

  • y swm a enillwyd gennych yr un mis y llynedd
  • eich enillion misol ar gyfartaledd o'r flwyddyn dreth 2019-20

Os ydych chi wedi cael eich swydd am lai na blwyddyn, byddan nhw'n cymryd cyfartaledd o'ch enillion ers i chi ddechrau.Dylai hyn hefyd gynnwys unrhyw amser ychwanegol bu'n rhaid i chi ei wneud neu unrhyw gomisiwn yr oedd yn rhaid i'ch cyflogwr ei dalu i chi.

Os ydych chi a’ch cyflogwr yn talu i mewn i gynllun pensiwn gweithle

Bydd cynllun Cadw Swyddi Coronafirws yn talu digon i'ch cyflogwr wneud y cyfraniad lleiaf i'ch pensiwn - mae hyn yn 3% o'ch enillion. Os oedd eich cyflogwr yn talu mwy na 3%, efallai y byddent yn rhoi'r gorau i dalu'r swm ychwanegol tra'u bod yn eich talu trwy'r cynllun Cadw Swyddi Coronafirws.

Byddwch yn dal i dalu’ch cyfraniad pensiwn o’r arian a gewch trwy’r cynllun.

Os oes gennych fwy nag 1 cyflogwr

Gallwch fod yn weithiwr ar seibiant gan fod cyflogwr ar wahân. Gall pob cyflogwr dalu uchafswm o £2,500 y mis i chi. Mae hyn yn golygu y gallech chi gael mwy na £2,500 i gyd, os yw'ch cyflog arferol yn ddigon uchel.

Os ydych chi eisiau cael swydd arall tra'ch bod chi'n weithiwr ar seibiant

Gallwch weithio yn rhywle arall os yw'ch contract gyda'ch cyflogwr presennol yn gadael i chi. Ni fydd swydd newydd yn effeithio ar eich tâl.

Os ydych chi'n cael swydd newydd, dylech sicrhau:

  • gallwch fynd yn ôl i weithio i'r cyflogwr pan fyddant yn penderfynu dod â chi yn ôl
  • bod eich cyflogwr newydd yn rhoi'r ffurflen rhestr wirio gychwynnol i chi - bydd angen i chi cwblhau Datganiad C.

Os oes angen arian arnoch tra’ch bod chi’n aros i’ch cyflogwr eich talu

Gallwch:

Os na allwch chi gymryd gwyliau â thâl oherwydd eich bod chi wedi’ch gwneud yn weithiwr ar seibiant.

Gallwch gario hyd at 4 wythnos o wyliau â thâl i'r flwyddyn nesaf a bydd gennych 2 flynedd i'w ddefnyddio.

Does dim ots beth yw eich swydd - er enghraifft, p'un a ydych chi'n weithiwr allweddol ai peidio. Gall pob gweithiwr ar seibiant gario drosodd eu gwyliau.

Tra'ch bod chi'n weithiwr ar seibiant, byddwch chi'n dal i gronni'ch gwyliau â thâl. Gallwch drefnu gyda'ch cyflogwr pryd i'w gymryd, fel y byddech chi fel arfer.

Os yw'ch cyflogwr yn dweud wrthych am gymryd gwyliau

Mae'n rhaid iddynt roi rhybudd i chi cyn i'r gwyliau ddechrau a rhoi 100% o'ch cyflog i chi tra'ch bod chi i ffwrdd.

Rhaid i'r rhybudd fod ddwywaith hyd y gwyliau. Er enghraifft, os yw'ch cyflogwr yn dweud wrthych am gymryd wythnos i ffwrdd, mae angen iddo ddweud wrthych o leiaf 2 wythnos cyn i'r gwyliau ddechrau.

Os ydych wedi’ch diswyddo tra’ch bod yn weithiwr ar seibiant

Gallwch gael eich diswyddo tra byddwch wedi’ch gwneud yn weithiwr ar seibiant. Os oes gennych hawl i dâl diswyddo, bydd yn cael ei gyfrifo gan ddefnyddio’r swm a enillwyd gennych cyn i chi gael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant. Gallwch wirio faint o dâl diswyddo y gallwch ei gael.

Os ydych chi yn y DU ar fisa gwaith

Os ydych chi wedi'ch gwneud yn weithiwr ar seibiant, ni fydd yn effeithio ar eich hawl i aros yn y DU. Er enghraifft, os yw'ch fisa yn gofyn i chi:

  • cael swydd - nid yw cael eich gwneud yn weithiwr ar seibiant yn golygu eich bod wedi colli'ch swydd
  • peidio â hawlio arian o 'gronfeydd cyhoeddus' - nid yw tâl weithiwr ar seibiant yn cael ei ystyried yn arian cyhoeddus
  • ennill isafswm - does dim ots a yw'ch tâl weithiwr ar seibiant yn llai na'r isafswm

Os dywedwyd wrthych eich bod yn cael eich diswyddo neu'n cael gwybod i roi'r gorau i weithio

Efallai na fyddai'ch cyflogwr wedi sylweddoli y gallent ddefnyddio'r cynllun neu efallai y bydd eich cyflogwr wedi defnyddio geiriau gwahanol pan ddywedwyd wrthych am beidio â gweithio. Mae’r hyn a wnewch chi nesaf yn dibynnu ar beth ddywedodd eich cyflogwr wrthych.

Efallai bod eich cyflogwr wedi dweud wrthych:

  • eich bod yn cael eich ymadael o’r swydd - mae hyn yn golygu eich bod chi’n dal yn cyflogi ond rydych chi wedi’ch atal dros dro heb dal oherwydd nad oes unrhyw waith i chi.
  • eich bod yn ddi-waith - golygai nad ydych chi bellach yn gyflogedig oherwydd nad oes unrhyw waith i chi
  • i fynd adref oherwydd nad oedd unrhyw waith na thal i chi.

Mae rhai cyflogwyr yn defnyddio’r termau yn anghywir - pan olygir eu bod yn diswyddo rhywun.

Os nad ydych yn siŵr, gwiriwch â’ch cyflogwr a ydych yn dal i fod yn gyflogedig neu a gawsoch eich diswyddo. Os cawsoch eich diswyddo, mae rhai camau ychwanegol.

Os ydych chi dal yn gyflogedig

Gofynnwch i’ch cyflogwr os ydynt yn defnyddio’r cynllun i’ch talu chi. Dylech hefyd eu hatgoffa y gallant ail-ddyddio eich cyflog hyd at 1 Mawrth 2020. Os dywedant na, gofynnwch iddynt roi’r rheswm yn ysgrifenedig i chi a chysylltwch â’ch Cyngor ar Bopeth lleol.

Os cawsoch eich gwneud yn ddi-waith neu os gwnaethoch adael eich swydd cyn 28 Chwefror 2020

Ni fyddwch yn gallu defnyddio'r cynllun. Dylech wirio pa fudd-daliadau y gallwch ei gael.

Os cawsoch eich gwneud yn ddi-waith neu os gwnaethoch adael eich swydd ar neu cyn 28 Chwefror 2020

Bydd angen i chi herio’ch diswyddiad neu gofyn am eich swydd yn ôl cyn y gall eich cyflogwr eich talu gan ddefnyddio’r cynllun.

Ysgrifennwch at eich cyflogwr yn gofyn iddyn nhw eich ail-gyflogi. Esboniwch fod cynllun Cadw Swyddi Coronafirws yn dweud os ydynt yn eich ail-gyflogi, gallant eich trin fel 'weithiwr ar seibiant' a hawlio arian i'ch talu.

Nid oes ots os nad oeddech ar gyflogres eich cyflogwr ar 19 Mawrth 2020 - gallant eich ail-gyflogi a'ch talu o dan y cynllun.

Os yw eich cyflogwr yn dweud na fyddant yn eich talu o dan y cynllun neu ni fydd yn gwrthdroi eich diswyddiad, dylech ofyn iddynt roi eu rhesymau yn ysgrifenedig i chi.

Efallai y gallwch wneud cais i dribiwnlys am ‘ddiswyddo annheg’. Dim ond 3 mis sydd gennych o'r dyddiad y cawsoch eich diswyddo'n wreiddiol i ddechrau cais cymodi cynnar Acas. Darganfyddwch fwy am wneud cais cymodi cynnar.

Efallai y byddwch hefyd yn gallu gwneud cais os ydych chi'n credu mai gwahaniaethu oedd y rheswm i'ch diswyddo.

Dylech hefyd gysylltu â’ch Cyngor ar Bopeth lleol cyn gynted â phosib.

Os yw’ch cyflogwr yn ceisio newid pethau araill yn eich contract

Pan fyddwch wedi'ch gwneud yn weithiwr ar seibiant, bydd angen i chi gytuno i'r newid yn eich contract gyda'ch cyflogwr. Efallai y byddan nhw'n ceisio newid rhywbeth arall yn eich contract ar yr un pryd.

Os nad ydych yn hapus gyda'r newidiadau eraill, gofynnwch i'ch cyflogwr a allwch eu gwrthod a dal i fod yn weithiwr ar seibiant. Os dywedant na, dylech gael help gan eich Cyngor ar Bopeth lleol.

Os nad ydych chi eisiau bod yn weithiwr ar seibiant

Os rydych yn gwrthod bod yn weithiwr ar seibiant, fe allech gael eich diswyddo. Os yw'ch cyflogwr yn eich diswyddo, mae'n rhaid iddo ddilyn y rheolau arferol i wneud y diswyddiad yn deg.

Efallai y gallwch hawlio budd-daliadau, ond mae'n debyg y bydd hyn yn rhoi llai o arian i chi nag 80% o'ch cyflog arferol.

Os oes angen arian arnoch chi tra byddwch yn aros am eich cyflogwr i’ch talu

Gallwch wirio pa fudd-daliadau y gallwch ei gael, neu wirio os gallwch gael help gyda’ch biliau.

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?
Pam nad oedd y cyngor yn fuddiol?

Dywedwch fwy wrthym am pam nad oedd ein cyngor yn helpu.

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?

Diolch i chi, cyflwynwyd eich adborth.