Neidio i’r llywio Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Symiau a lwfansau treth incwm

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru

Beth yw lwfansau yn erbyn treth incwm

Mae’r wybodaeth hon yn rhoi manylion i chi am y gwahanol fathau o lwfansau a pha bryd y gellir eu hawlio.

Mae lwfans personol a lwfans person dall yn symiau penodol sy’n cael eu gosod yn erbyn eich incwm, ac yn caniatáu i chi gael cymaint â hynny o incwm yn rhydd o dreth mewn unrhyw flwyddyn dreth. Mae lwfans Pâr Priod yn gweithio fel didyniad o’ch bil treth. Fe allech chi fod yn gymwys i dderbyn mwy nag un lwfans.

Mae’r mwyafrif o drethdalwyr sy’n byw yn y DU o ddydd i ddydd yn gymwys i dderbyn lwfans personol. Gall rhai trethdalwyr hefyd hawlio Lwfans Person Dall a Lwfans Pâr Priod.

Os ydych chi wedi talu peth treth ar eich incwm ac yn gymwys i lwfans a dim yn ei dderbyn, fe ddylech chi ei hawlio o’ch swyddfa dreth. Os nad ydych chi wedi derbyn yr holl lwfansau y mae gennych hawl iddynt, fe allwch chi wneud ôl-hawliad amdanynt ond mae yna derfyn amser ar gyfer gwneud hyn. Fe allwch chi ddarganfod mwy o wybodaeth ynglŷn â’r terfyn amser sy’n berthnasol i Ad-daliadau Treth.

Yn ymarferol, os ydych chi’n derbyn enillion neu bensiwn galwedigaethol, fe drethir yr incwm hwn trwy system Talu Wrth Ennill (TWE/PAYE). Yn dibynnu ar sut y cewch chi’ch talu, fe gewch chi naill ai 1/52 o’ch lwfans personol os ydych chi’n cael eich talu’n wythnosol, neu 1/12 o’ch lwfans personol os ydych chi’n cael eich talu’n fisol, fel cyflog sy’n rhydd o dreth bob diwrnod pae. Ar ôl cymryd i ystyriaeth unrhyw lwfansau eraill neu ostyngiadau, caiff y swm yr enillwch chi neu’r pensiwn a dderbyniwch chi uwchben y lefel hwn ei drethu. Mae hyn yn golygu y caiff lwfansau eu lledu’n gyfartal dros y flwyddyn yn hytrach na chi’n dechrau talu treth pan fydd enillion/pensiynau yn mynd dros swm eich lwfansau yn unig.

Am fwy o fanylion ynglŷn â TWE, gweler y system Talu Wrth Ennill (TWE).

Pa lwfansau sydd ar gael

Mae’r lwfansau canlynol ar gael os ydych chi’n gymwys:

  • Lwfans Personol - gweler o dan y pennawd Lwfans Personol
  • Lwfans Person Dall - gweler o dan y pennawd Lwfans Person Dall
  • Lwfans Pâr Priod ar gyfer parau lle mae o leiaf un aelod wedi’i eni cyn 6 Ebrill 1935 - gweler o dan y pennawd Lwfans Pâr Priod.

Lwfans Personol

Mae’r mwyafrif o bobl yn derbyn y lwfans treth personol sylfaenol yn awtomatig, ond mae pobl sydd ag incwm dros £100,000 yn cael lwfans llai neu ddim lwfans o gwbl. Gellir gosod y lwfans personol yn erbyn pob math o incwm.

Cael gwared ar y lwfans personol sy’n gysylltiedig ag oedran i bobl sy’n troi’n 65 ar 6 Ebrill 2013 neu ar ôl y dyddiad yma - 'Treth Mamgu'

Ni fydd trethdalwyr sy’n troi’n 65 ar 6 Ebrill 2013 neu ar ôl y dyddiad yma yn cael hawlio lwfans treth personol sy’ gysylltiedig ag oedran mwyach. Fe fyddan nhw’n cael yr un lwfans personol â phobl sydd dan 65. Rhoddir lwfansau treth personol mwy o faint hefyd i rai trethdalwyr, ond fe fydd hyn yn dibynnu ar ddyddiad geni’r trethdalwr yn hytrach na’i oed. Fe fydd trethdalwyr a aned ar 6 Ebrill 1938, neu ar ôl y dyddiad yma, hyd at 5 Ebrill 1948 ac yn cynnwys y dyddiad yma, â hawl i lwfans personol mwy, ac fe fydd hawl gan drethdalwyr a aned cyn 5 Ebrill 1938 i lwfans personol mwy eto.

Enghraifft

Ganed George ar 5 Ebrill 1948 felly fe fydd yn 65 ar 5 Ebrill 2013. Felly, mae ganddo hawl i lwfans treth personol o £10,500 ar gyfer y flwyddyn dreth 2013/14.

Ganed Mary ar 6 Ebrill 1948, felly fe fydd yn 65 ar 6 Ebrill 2013. Felly nid oes hawl ganddi i unrhyw lwfans personol ychwanegol ac fe fydd yn cael lwfans personol yr un peth â rhywun dan 65, sef £9,440 ar gyfer y flwyddyn dreth 2013/14.

Faint yw’r lwfans personol ar gyfer y flwyddyn dreth sy’n dechrau ar 6 Ebrill 2013

Mae yna dri swm ar gyfer y lwfans personol, ond dim ond y lwfans sylfaenol sy’n cael ei roi’n awtomatig:

  • swm safonol (y lwfans sylfaenol) ar gyfer y rhan fwyaf o bobl a aned ar 6 Ebrill 1948, neu ar ôl y dyddiad yma, felly maen nhw’n 65 neu’n iau ar 6 Ebrill 2013
  • swm uwch ar gyfer pobl a aned rhwng 6 Ebrill 1938 a 5 Ebrill 1948 gan gynnwys y dyddiadau hyn, fel eu bod rhwng 66 a 74 oed ar 6 Ebrill 2013. Efallai y bydd pobl sy’n 66 neu’n hyn ac ar incwm sy’n rhy uchel ar gyfer y lwfansau oed uwch yn cael y lwfans sylfaenol yn unig
  • y swm uwch i bobl a aned cyn 6 Ebrill 1938, fel eu bod yn 75 neu’n hyn ar 6 Ebrill 2013. Efallai y bydd pobl sy’n 66 neu’n hyn ac ar incwm sy’n rhy uchel ar gyfer y lwfans oed uwch yn cael y lwfans sylfaenol yn unig.

A yw’ch lwfans personol yn gostwng os oes gennych incwm o hyd at £100,000 ac rydych yn 66 neu’n hyn ar 6 Ebrill 2013

Os ydych yn 66 oed neu’n hyn ar 6 Ebrill 2013 ac mae’ch incwm trethadwy rhwng £26,100 a £100,000 yn y flwyddyn dreth 2013 i 2014, mae eich lwfans personol yn gostwng £1 am bob £2 o incwm dros £26,100, hyd at isafswm lwfans personol o £9,440. Felly os ydych, er enghraifft, yn 66 ac ar incwm o £26,600 - £500 dros y terfyn – mae eich lwfans personol sy’n gysylltiedig ag oed o £10,500 yn gostwng £250 i £10,250.

A yw’ch lwfans personol yn gostwng os yw’ch incwm dros £100,000, waeth faint yw’ch oed

Waeth faint yw’ch oed, os yw’ch incwm trethadwy dros £100,000, mae eich lwfans personol yn gostwng £1 am bob £2 y mae’ch incwm dros £100,000. Os yw’ch incwm yn ddigon uchel, mae hyn yn medru gostwng eich lwfans personol i sero.

Symiau Lwfansau Personol o 6 Ebrill 2013:

Mae’r tabl hwn yn rhoi manylion lwfansau treth personol ar gyfer blynyddoedd treth o 6 Ebrill 2013. Caiff y lwfansau hyn eu didynnu o gyfanswm yr incwm trethadwy cyn y cyfrifir faint o dreth sy’n daladwy.

Lwfans personolBlwyddyn dreth 2013/14
Lwfans personol sylfaenol ar gyfer pobl a aned ar 6 Ebrill 1948 neu ar ôl y dyddiad yma£9,440
Lwfans personol i bobl a aned ar 6 Ebrill 1938 neu ar ôl y dyddiad yma, hyd at 5 Ebrill 1948 ac yn cynnwys y dyddiad yma£10,500
Lwfans personol i bobl a aned cyn 6 Ebrill 1938£10,660
Terfyn incwm i bobl a aned cyn 6 Ebrill 1948£26,100
Terfyn incwm ar gyfer lwfans personol sylfaenol£100,000

Symiau lwfans personol hyd nes 5 Ebrill 2013:

Mae’r tabl hwn yn rhoi manylion lwfansau treth personol ar gyfer pob blwyddyn dreth hyd nes blwyddyn dreth 2013/14. Caiff y lwfansau hyn eu didynnu o gyfanswm yr incwm trethadwy cyn y cyfrifir faint o dreth sy’n daladwy.

Lwfans personolblwydd. dreth 2007/
08
blwydd. dreth  2008/
09
blwydd. dreth 2009/
10
blwydd. dreth 2010/
11
blwydd. dreth 2011/12 blwydd. dreth 2012/2013
Lwfans personol sylfaenol£5,225£6,035£6,475£6,475£7,475£8,105
65-74 oed£7,550£9,030£9,490£9,490£9,940£10,500
75 neu’n hyn£7,690£9,180£9,640£9,640£10,090£10,660
Terfyn incwm ar gyfer lwfansau personol 65-74 a
75 neu’n hyn
£20,900£21,800£22,900£22,900£24,000£25,400
Terfyn incwm ar gyfer y lwfans personol sylfaenol Dim terfynDim terfynDim terfyn£100,000£100,000£100,000

Lwfans Person Dall

Mae’r lwfans hwn yn gweithio yn yr un ffordd â’ch lwfans personol. Mae’n swm penodol sy’n cael ei osod yn erbyn eich incwm trethadwy, sy’n caniatáu i chi dderbyn cymaint â hynny o incwm yn rhydd o dreth mewn unrhyw flwyddyn dreth.

Yn Lloegr a Chymru, fe allwch chi hawlio Lwfans Person Dall am y flwyddyn dreth gyfan os ydych chi yn berson dall cofrestredig neu’n dod yn berson dall cofrestredig yn ystod y flwyddyn dreth. Yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, lle nad oes cofrestr, mae’n rhaid eich bod yn analluog i gyflawni unrhyw waith lle mae gweld yn angenrheidiol. Felly nid oes yn rhaid i chi o anghenraid fod yn gwbl ddall i hawlio’r lwfans.

Yn Lloegr a Chymru, gall HMRC hefyd roi’r lwfans i chi yn y flwyddyn dreth cyn i chi gofrestru fel person dall, os cawsoch chi’r dystiolaeth oedd ei angen ar gyfer cofrestru yn ystod y flwyddyn dreth. Gall hyn eich helpu os oes yna unrhyw oedi ynglŷn â chofrestru fel person dall.

Os ydych chi’n briod neu os oes gennych bartner sifil ac yn methu defnyddio’ch Lwfans Person Dall i gyd, fe allwch chi ofyn i’ch swyddfa dreth i drosglwyddo y rhan o’ch lwfans sy heb ei ddefnyddio i’ch priod neu bartner sifil, pa un a yw eich priod neu bartner sifil yn ddall ai peidio. Rhaid i unrhyw weddill Lwfans Pâr Priod, os ydych yn gymwys i’w dderbyn, gael ei drosglwyddo ar yr un pryd. Os ydyw’r ddau ohonoch wedi’ch cofrestru’n dall, fe allwch ill dau dderbyn y lwfans.

Gellir dod o hyd i fwy o wybodaeth am Lwfans Person Dall ar wefan GOV.UK ar https://www.gov.uk/blind-persons-allowance

Yng Ngogledd Iwerddon, fe allwch ddod o hyd i fwy o wybodaeth am Lwfans Person Dall ar wefan NIDirect yn: www.nidirect.gov.uk.

Symiau Lwfans Person Dall

Mae’r tabl hwn yn rhoi manylion Lwfans Person Dall ar gyfer pob blwyddyn dreth. Caiff y lwfansau hyn eu didynnu o gyfanswm yr incwm trethadwy cyn y cyfrifir faint o dreth sy’n daladwy.

Lwfans Person DallBlwyddyn dreth 2007/08Blwyddyn dreth 2008/09Blwyddyn dreth 2009/10Blwyddyn dreth 2010/11Blwyddyn dreth 2011/12Blwyddyn dreth 2012/13 Blwyddyn dreth 2013/14
£1,730£1,800£1,890£1,890£1,980£2,100£2,160

Lwfans Pâr Priod

Er mwyn hawlio Lwfans Pâr Priod, mae’n rhaid eich bod yn byw gyda’ch gilydd fel pâr priod neu fel partneriaid sifil ac mae’n rhaid i un ohonoch chi o leiaf fod wedi’ch geni cyn 6 Ebrill 1935.

Mae’r rheolau ynglŷn â Lwfans Pâr Priod yn dibynnu ar y dyddiad y priodoch chi neu yr aethoch chi i bartneriaeth sifil, ynghyd ag oedran y person hynaf:

  • Os priodoch chi cyn 5 Rhagfyr 2005, bydd y gŵr yn derbyn y Lwfans Pâr Priod a bydd y swm yn dibynnu ar incwm y gŵr ac oedran y partner hynaf.
  • Os priodoch chi neu bod mewn partneriaeth sifil ar neu ar ôl 5 Rhagfyr 2005, bydd y partner â’r incwm uchaf yn hawlio Lwfans Pâr Priod a bydd y swm yn dibynnu ar oedran y partner hynaf ac incwm y partner sydd â’r incwm uchaf
  • Os priodoch chi cyn 5 Rhagfyr 2005 fe allwch chi ddewis cael y rheolau a ddaeth i fod ar 5 Rhagfyr 2005 wedi’u cymhwyso i chi er mwyn i’r partner â’r incwm uchaf dderbyn y Lwfans Pâr Priod. Cysylltwch â’ch swyddfa dreth i ofyn iddynt ynglŷn â gwneud y newid.

Fe allwch chi wneud cais i’ch swyddfa dreth i rannu lleiafswm y Lwfans Pâr Priod rhyngoch chi neu, os ydych chi’ch dau yn cytuno, i drosglwyddo lleiafswm y Lwfans Pâr Priod i’ch priod neu bartner.

Fe fyddwch yn gymwys i dderbyn lwfans personol yn ychwanegol at y Lwfans Pâr Priod, ac efallai yn gymwys hefyd i dderbyn Lwfans Person Dall.

Mae mwy o wybodaeth am Lwfans Pâr Priod ar gael ar wefan GOV.UK ar https://www.gov.uk/married-couples-allowance ac ar wefan LITRG ar  http://www.litrg.org.uk/pensioners/tax-essentials/special-tax-allowances

Lwfans Pâr Priod: yr uchafswm

Mae’r tabl hwn yn rhoi manylion uchafswm Lwfans Pâr Priod ar gyfer pob blwyddyn dreth. Fe gewch chi’r uchafswm os nad yw’ch incwm yn fwy na’r terfyn incwm. Mae Lwfans Pâr Priod yn swm sy’n cael ei ddidynnu o’ch bil treth, ac felly fe allwch ei hawlio dim ond os ydych chi’n talu treth.

Caiff eich bil treth ei leihau o 10% o Lwfans Pâr Priod y mae gennych hawl iddo.

Gall unrhyw Lwfans Pâr Priod sydd wedi’i dynnu oddi ar eich bil treth ei leihau i nil yn unig. Nid oes ad-daliad o unrhyw arian dros ben.

Lwfans Pâr Priod


Un priod\partner sifil wedi’i eni cyn 6 Ebrill 1935

Uchafswm

Blwyddyn dreth 2008/09Blwyddyn dreth 2009/10Blwyddyn dreth 2010/11Blwyddyn dreth 2011/12Blwyddyn dreth 2012/13Blwyddyn dreth2013/14
Dan 75 oed£6,535Ddim yn berthnasol*Ddim yn berthnasolDdim yn berthnasolDdim yn berthnasolDdim yn berthnasol
75 oed a drosodd£6,625£6,965£6,965£7,295£7,705£7,915

*Yn ystod 2009/10 cyrhaeddodd pob hawliwr yr oedran o 75 o leiaf, ac felly dim ond un uchafswm sydd o’r flwyddyn honno ymlaen.

Mae mwy o wybodaeth ynglyn â sut y gall incwm dros y terfyn incwm leihau eich Lwfans Pâr Priod, gan gynnwys cyfrifiannell rhyngweithiol i weld faint gewch chi, ar wefan GOV.Uk ar https://www.gov.uk/married-couples-allowance/what-youll-get

Lwfans Pâr Priod: isafswm

Er y gellir lleihau eich Lwfans Pâr Priod os yw’ch incwm yn fwy na’r terfyn, all y lwfans byth gael ei leihau yn is na swm penodol bob blwyddyn. Mae’r tabl hwn yn rhoi manylion am isafswm y Lwfans Pâr Priod sydd ar gael bob blwyddyn.

Lwfans Pâr Priod

Un priod\
partner sifil wedi’i eni cyn
6 Ebrill 1935

Blwyddyn dreth 2007/08Blwyddyn dreth 2008/09Blwyddyn dreth 2009/10Blwyddyn dreth 2010/11Blwyddyn dreth 2011/12Blwyddyn dreth 2012/13Blwyddyn dreth 2013/14
Lleiafswm£2,440£2,540£2,670£2,670£2,800£2,960£3,040

Help pellach gyda phroblemau treth

Mae gwybodaeth bellach ynglyn â lwfansau ar wefan GOV.UK ar https://www.gov.uk/income-tax-rates

Mae lwfansau i bobl hyn yn medru bod yn gymhleth.  Am fwy o wybodaeth ar lwfansau personol ac i gyfrifo os ddylech chi fod yn talu treth wedi ymddeol, rhowch glic ar GOV.UK ar https://www.gov.uk/tax-national-insurance-after-state-pension-age

Mae yna wybodaeth ar dreth i bobl hyn ar wefan LITRG (Low Income Tax Reform Group) hefyd, ar http://www.litrg.org.uk/pensioners/tax-essentials

Os ydych yn 60 neu’n hyn ac ar incwm isel ac mae gennych broblem gyda’ch lwfansau treth, efallai yr hoffech gysylltu â TaxHelp for Older People (TOP) am gyngor ar eu Llinell Gymorth ar 0845 601 3321 (Llun-Gwe 9.00yb-5.00yp) neu trwy eu gwefan trwy e-bost, ar http://www.taxvol.org.uk/.  Mae TOP yn medru ymweld â’r cartref os yw’ch problem yn haws ei datrys trwy gyfarfod wyneb-yn-wyneb.

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?
Pam nad oedd y cyngor yn fuddiol?

Dywedwch fwy wrthym am pam nad oedd ein cyngor yn helpu.

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?

Diolch i chi, cyflwynwyd eich adborth.