Neidio i’r llywio Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Cynnal a chadw carthbyllau, tanciau septig a safleoedd trin carthffosiaeth

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru

Os nad yw'ch eiddo wedi ei gysylltu at garthffos gyhoeddus, efallai y bydd gennych garthbwll, tanc septig neu safle trin carthffosiaeth.  Os oes un o'r rhain gennych, ni fyddwch yn gorfod talu ffioedd carthffosiaeth i'ch cwmni dwr neu garthffosiaeth. Ond, rydych yn gyfrifol am sicrhau bod eich system garthffosiaeth yn cael ei chynnal a'i chadw'n iawn.

Os nad ydych yn ei chynnal a’i chadw'n iawn, mae gan eich awdurdod lleol y pwer i'ch gorfodi i wneud hynny. Efallai y byddwch yn medru cysylltu at garthffos gyhoeddus, neu ofyn iddyn nhw ddarparu un.

Yng Nghymru, rhaid cofrestru tanciau septig a safleoedd trin carthffosiaeth bach gydag Asiantaeth yr Amgylchedd. Ers 1 Ebrill 2013, mae Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru wedi dod yn rhan o Cyfoeth Naturiol Cymru.

Darllenwch y dudalen hon i ddarganfod mwy.

Beth yw carthbwll?

Mae carthbwll neu geubwll yn danc mawr sy'n storio carthffosiaeth o'ch eiddo.  Mae angen gwacau carthbyllau'n rheolaidd. Mae'r awdurdod lleol neu gontractwr preifat yn medru gwneud hyn. Yn aml, maen nhw ond yn codi faint mae'r gwaith yn ei gostio, ond mae'n dal i fedru bod yn ddrud.

Beth yw tanc septig?

Mae tanc septig yn trin carthffosiaeth grai ac mae angen ei archwilio a'i wacau yn rheolaidd.  Fel arfer, fe fydd yr awdurdod lleol yn gwneud hyn am dâl, er, mewn rhai ardaloedd fe fydd angen i chi gysylltu â chontractwr preifat.

Beth yw safle trin carthffosiaeth?

Fe fydd gan ambell eiddo ei safle trin carthffosiaeth bach ei hun. Mae'r rhain yn trin carthffosiaeth grai mewn tanc ac mae angen ei gynnal a chadw a'i wacau.

Cofrestru eich tanc septig neu safle trin carthffosiaeth

Os oes tanc septig neu safle trin carthffosiaeth bach yn eich cartref, rhaid i chi ei gofrestru gydag Asiantaeth yr Amgylchedd (neu ers 1 Ebrill 2013, gyda Cyfoeth Naturiol Cymru). Dylech fod wedi gwneud hyn erbyn 1 Ionawr 2012. Mae yna rai eithriadau i aelwydydd sydd â thrwydded amgylcheddol. Nid oes angen i chi gofrestru carthbwll gan eu bod yn systemau sydd wedi eu selio ac nid ydyn nhw’n rhyddhau unrhyw beth i’r amgylchedd. Yn y rhan fwyaf o achosion, gallwch gofrestru’n rhad ac am ddim. Mae yna wybodaeth ar sut i gofrestru ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru. Os yw eiddo’n cael ei rentu, y tenant, ac nid y landlord, sy’n gyfrifol am gofrestru. Mae busnesau a mudiadau eraill yn medru cael gwybod mwy gan Cyfoeth Naturiol Cymru i weld os oes angen iddyn nhw gofrestru.

Ydych chi'n gorfod talu ffioedd carthffosiaeth?

Os oes gennych garthbwll, tanc septig neu safle trin carthffosiaeth, fel arfer ni fyddwch yn gorfod talu ffioedd carthffosiaeth i'ch cwmni dwr neu garthffosiaeth lleol. Ond, mae yna rai amgylchiadau pan efallai y bydd yn rhaid i chi dalu'r taliadau hyn. Mae hyn yn wir yn yr achosion canlynol:

  • mae eich tanc wedi ei gysylltu at y garthffos gyhoeddus am unrhyw reswm, er enghraifft, fel bod lle i orlifo
  • mae eich dwr wyneb yn draenio i garthffos gyhoeddus hyd yn oed os nad yw'ch carthbwll neu danc septig wedi eu cysylltu.  Yn yr achos hwn, dylech dalu tâl carthffosiaeth rhannol.
  • Mwy am dalu am garthffosiaeth

A yw'r awdurdod lleol yn medru mynnu eich bod yn gwneud atgyweiriadau i'ch carthbwll neu danc septig?

Mae’n ddyletswydd ar eich awdurdod lleol i sicrhau bod carthbyllau a thanciau septig yn cael eu cadw mewn cyflwr da ac yn cael eu gwacau neu eu glanhau yn ôl yr angen.  Mewn rhai amgylchiadau, mae'r awdurdod lleol yn medru mynnu eich bod yn gwneud atgyweiriadau, neu wneud y gwaith ei hun a chodi tâl arnoch amdano. Mae'n medru gwneud hyn os yw'r carthbwll neu'r tanc yn risg i iechyd y cyhoedd neu'n niwsans, er enghraifft os yw'n gollwng neu'n gorlifo.

Os ydych chi am gysylltu at garthffos gyhoeddus

Mae'n ddyletswydd ar bob cwmni dwr a charthffosiaeth i ddarparu carthffosydd cyhoeddus i sicrhau bod yr ardal yn cael ei draenio'n effeithiol. Fel arfer, mae gennych yr hawl i gysylltu'r gwter o'ch eiddo i'r garthffos gyhoeddus - er, efallai y bydd yn rhaid i chi dalu am hyn.

Beth os nad oes carthffos gyhoeddus?

Os nad oes carthffos gyhoeddus, gallwch ofyn i'ch cwmni dwr neu garthffosiaeth lleol ddarparu un. Dylai'r cwmni gytuno i hyn os nad yw'ch system ddraenio bresennol yn ddigonol neu os yw'n achosi problemau iechyd yr amgylchedd neu iechyd y cyhoedd.

Os yw'r cwmni dwr neu garthffosiaeth yn gwrthod darparu carthffos gyhoeddus neu os nad ydych yn hapus am eu hamserlen ar gyfer y gwaith, gallwch apelio i Cyfoeth Naturiol Cymru.

Efallai y byddwch yn medru cael grant neu fenthyciad gan eich awdurdod lleol ar gyfer cost gosod tanc septig newydd ble nad oes cwteri cyhoeddus ar gael.

A yw'r awdurdod lleol yn medru mynnu eich bod yn cysylltu at y garthffos gyhoeddus?

Os yw'r garthffos gyhoeddus fwy na chan troedfedd o'ch eiddo a'ch cwter yn rhedeg i mewn i garthbwll neu danc septig digonol, ni fydd eich awdurdod lleol yn medru mynnu eich bod yn cysylltu at y garthffos gyhoeddus.

Ond, mae'n medru mynnu os yw'n cytuno i dalu costau cysylltu ychwanegol, gan gynnwys adeiladu, cynnal a chadw a thrwsio.

Camau nesaf

I ddarganfod mwy am grantiau a benthyciadau gan eich awdurdod lleol i osod tanciau septig, ewch at wefan Cyfoeth Naturiol Cymru ar www.naturalresources wales.gov

I ddarganfod mwy am grantiau a benthyciadau gan eich awdurdod lleol i osod tanciau septig, gweler Help i wella’r cartref

Os oes angen help pellach arnoch

Gwybodaeth ddefnyddiol arall

Gallwch gael mwy o wybodaeth ynglŷn â rheoliadau dŵr ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru ar www.naturalresources wales.gov

I ddarganfod pa gwmni dwr neu garthffosiaeth sy'n gweithredu yn eich ardal chi, rhowch glic ar wefan y Cyngor Defnyddwyr Dwr ar: www.ccwater.org.uk

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?
Pam nad oedd y cyngor yn fuddiol?

Dywedwch fwy wrthym am pam nad oedd ein cyngor yn helpu.

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?

Diolch i chi, cyflwynwyd eich adborth.