Neidio i’r llywio Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Cychwyn eich hawliad Credyd Cynhwysol

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru

Yn gyntaf, dylech chi wirio a ydych chi’n gymwys i gael Credyd Cynhwysol.

Os ydych chi’n gymwys, fel arfer bydd rhaid i chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol ar-lein yn GOV.UK. Yna, byddwch chi’n cael cyfrif ar-lein y byddwch chi’n ei ddefnyddio i wneud cais am Gredyd Cynhwysol ac i ddiweddaru eich hawliad.

Byddwch chi angen cyfeiriad e-bost a rhif ffôn i greu cyfrif ar-lein.

Gallwch chi ddysgu sut i gael cyfeiriad e-bost ar wefan Which?

Gwiriwch pryd i wneud cais

Fel arfer, y peth gorau i’w wneud yw gwneud cais am Gredyd Cynhwysol cyn gynted ag y gallwch chi. Fel yna, byddwch chi’n cael eich taliad cyntaf yn gynt.

Os ydych chi wedi gadael eich swydd

Mae’n gallu bod yn werth aros tan ar ôl i chi gael eich cyflog terfynol neu unrhyw dâl gwyliau o’ch gwaith.

Os byddwch chi’n cael eich talu ar ôl i chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol, bydd yr arian yn cyfrif fel incwm – mae hyn yn golygu y byddwch chi’n cael llai yn eich taliad Credyd Cynhwysol.

Dylech chi wneud cais cyn gynted ag y gallwch chi os mai dim ond tâl dileu swydd rydych chi’n ei ddisgwyl gan nad yw’n cyfrif fel incwm. Ni fydd tâl dileu swydd yn effeithio ar faint y byddwch chi’n ei gael yn eich taliad Credyd Cynhwysol cyntaf oni bai ei fod yn dod â chyfanswm eich cynilion i dros £6,000.

Os ydych chi wedi bod yn disgwyl eich taliad olaf o’r gwaith a’ch bod chi angen arian, y peth gorau i’w wneud yw siarad â chynghorydd cyn hawlio.

Os na allwch chi wneud cais ar-lein

Efallai y gallwch chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol dros y ffôn neu, o dan amgylchiadau eithriadol, drefnu i rywun ymweld â chi yn eich cartref.

Dim ond mewn rhai sefyllfaoedd y gallwch chi ddefnyddio’r opsiynau hyn. Efallai y byddwch chi’n gymwys:

  • os nad oes gennych chi fynediad rheolaidd i’r rhyngrwyd
  • os nad ydych chi’n hyderus yn defnyddio cyfrifiadur neu ffôn clyfar
  • os oes gennych chi broblemau gyda’ch golwg
  • os oes gennych chi anabledd corfforol neu gyflwr iechyd meddwl tymor hir sy’n eich atal chi rhag gwneud cais ar-lein
  • os oes gennych chi gyflwr corfforol sy’n eich atal chi rhag defnyddio cyfrifiadur neu ffôn clyfar
  • os na allwch chi ddarllen neu ysgrifennu

Ffoniwch y llinell gymorth Credyd Cynhwysol i ofyn a allwch chi wneud cais dros y ffôn neu drefnu ymweliad cartref. Gall rhywun arall ffonio ar eich rhan.

Llinell gymorth Credyd Cynhwysol

Ffôn (Cymraeg): 0800 012 1888

Ffôn: 0800 328 5644

Ffôn testun: 0800 328 1344

Dydd Llun i ddydd Gwener, 8am tan 6pm

Mae galwadau i’r rhifau hyn yn ddi-dâl.

Mae’n gallu cymryd amser i siarad â rhywun. Dywedwch wrth y person y byddwch chi’n siarad ag ef pam na allwch chi wneud cais ar-lein. Byddan nhw’n gofyn rhai cwestiynau i chi i wneud yn siŵr eich bod chi’n gymwys cyn mynd trwy gamau nesaf y cais gyda chi.

Os ydych chi angen help gyda’ch cais Credyd Cynhwysol, gallwch chi siarad â chynghorydd.

Os ydych chi’n gymwys i hawlio dros y ffôn neu i gael ymweliad cartref

Bydd y Ganolfan Waith a’r Adran Gwaith a Phensiynau yn cadw mewn cysylltiad naill ai trwy:

  • negeseuon testun
  • ffonio
  • llythyrau
  • ymweld â chi’n bersonol

Byddan nhw’n gofyn i chi beth fyddai hawsaf i chi pan fyddwch chi’n gwneud cais.

Dechrau eich cais ar-lein

Bydd angen i chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol ar-lein ar GOV.UK.

Yn gyntaf, bydd angen i chi nodi eich cod post. Os nad oes gennych chi gyfeiriad, gallwch chi nodi cod post eich Canolfan Waith agosaf.

Gallwch chi ddod o hyd i gyfeiriad eich Canolfan Waith agosaf ar GOV.UK.

Bydd hefyd angen i chi ateb cwestiwn sy’n gofyn a ydych chi’n derbyn budd-daliadau anabledd. Bydd hyn yn helpu’r Adran Gwaith a Phensiynau i bennu a ydych chi’n gymwys i gael Credyd Cynhwysol.

Gwiriwch a ddylech chi wneud cais am Gredyd Cynhwysol os ydych chi’n symud o fudd-dal arall.

Os nad oes gennych chi gyfrifiadur neu fynediad i’r rhyngrwyd

Gallwch chi ddefnyddio’r rhyngrwyd a chyfrifiadur am ddim yn eich:

Os oes gennych chi bartner

Os ydych chi’n gwneud hawliad gyda’ch partner a’ch bod chi’n byw gyda nhw, bydd angen cyfrifon ar wahân ar y ddau ohonoch chi.

Gofynnir i chi yn ystod y cais a ydych chi’n byw gyda’ch partner. Os felly, byddwch chi’n cael ‘cod cysylltu’. Pan fydd eich partner yn creu ei gyfrif, dylai deipio’r cod cysylltu hwn i mewn er mwyn uno’r ddau gyfrif.

Ni ddylech chi greu eich cyfrif yr un pryd â’ch partner – does dim gwahaniaeth pwy sy’n creu ei gyfrif yn gyntaf.

Bydd y ddau ohonoch chi’n gallu mewngofnodi i’ch cyfrifon ar wahân.

Bydd angen i chi wneud hawliad ar y cyd os ydych chi’n byw gyda’ch partner a’ch bod chi’n:

  • briod
  • partneriaid sifil
  • byw gyda’ch gilydd fel pâr

Dylech chi wneud cais sengl os ydych chi wedi gwahanu oddi wrth eich partner ond yn dal i fod yn byw gyda nhw.

Os yw eich partner o dan 18 oed, dylech chi wneud hawliad sengl oni bai fod eich partner yn gymwys i gael Credyd Cynhwysol. Os nad ydych chi’n siŵr, gwiriwch a yw eich partner yn gymwys i gael Credyd Cynhwysol fel person 16 neu 17 oed.

Os nad ydych chi’n ddinesydd y DU

Os ydych chi a’ch partner yn gwneud hawliad ar y cyd am Gredyd Cynhwysol, mae angen i’r ddau ohonoch chi fod yn gymwys.

Os nad yw un ohonoch chi’n gymwys, mae hi dal yn bosibl i’r person arall hawlio Credyd Cynhwysol. Dylen nhw wneud hawliad ar y cyd gan fod angen i’r Adran Gwaith a Phensiynau wybod am incwm y ddau ohonoch chi.

Bydd yr Adran Gwaith a Phensiynau yn newid eich hawliad i hawliad sengl pan fyddan nhw’n prosesu eich cais. Mae hyn yn golygu y byddwch chi neu eich partner yn cael eich talu fel pe baech yn berson sengl.

Os ydych chi’n dod o wlad y tu allan i Ewrop a’ch bod chi’n rhentu gyda’ch partner, gallai hawlio Credyd Cynhwysol effeithio ar eich statws mewnfudo. Cysylltwch â’ch Canolfan Cyngor ar Bopeth leol cyn gwneud cais.

Creu eich enw defnyddiwr a’ch cyfrinair

Gofynnir i chi greu enw defnyddiwr a chyfrinair. Byddwch chi’n defnyddio’r rhain i fewngofnodi i’ch cyfrif Credyd Cynhwysol.

Mae’n bwysig nad yw unrhyw un arall yn gallu mynd i mewn i’ch cyfrif heb eich caniatâd. Os ydych chi wedi gwneud hawliad ar y cyd, peidiwch â rhannu eich enw defnyddiwr a’ch cyfrinair gyda’ch partner.

Dylech chi sicrhau fod eich enw defnyddiwr a’ch cyfrinair yn gryf a chofiadwy. Gallwch chi ddarllen sut i greu cyfrinair cryf a chofiadwy ar GOV.UK.

Y peth gorau i’w wneud yw dysgu eich enw defnyddiwr a’ch cyfrinair a pheidio â’u cadw nhw wedi’u hysgrifennu i lawr yn unrhyw le.

Bydd angen i chi ateb cwestiynau diogelwch fel: ‘ble y cawsoch eich geni?’ neu ‘beth oedd enw’r stryd yr oeddech chi’n byw arni wrth dyfu i fyny?’ Gofynnir un o’r rhain i chi bob tro y byddwch chi’n mewngofnodi i’ch cyfrif.

Efallai y gofynnir i chi ychwanegu diogelwch ychwanegol i’ch cyfrif, sef ‘dilysiad dau ffactor’ – mae hyn yn ddewisol. Os byddwch chi’n cytuno, anfonir cod untro i’ch ffôn symudol. Yna, bydd angen i chi fewnosod y cod hwn ar eich cyfrif.

Anfonir cod newydd atoch chi bob tro y byddwch chi’n mewngofnodi neu’n defnyddio dyfais newydd – oni bai eich bod chi’n mewngofnodi ar yr un ddyfais o fewn 24 awr.

Byddwch chi’n cael Rhif Diogelwch Personol (PSN) 16 digid ar ôl eich cyfweliad Credyd Cynhwysol cyntaf gyda’ch ‘anogwr gwaith’ – byddwch chi’n cyfarfod yr anogwr gwaith yn rheolaidd fel rhan o’ch hawliad Credyd Cynhwysol. Mae’n bwysig cadw’r rhif diogelwch personol yn ddiogel – byddwch chi ei angen os bydd byth angen i chi greu cyfrinair newydd.

Dewiswch a ydych chi eisiau derbyn cyswllt trwy e-bost neu neges destun

Bydd angen i chi fod â chyfeiriad e-bost a rhif ffôn fel y gall yr Adran Gwaith a Phensiynau gysylltu â chi.

Dewiswch gyfeiriad e-bost a rhif ffôn rydych chi’n eu defnyddio fwyaf.

Gofynnir i chi sut rydych chi eisiau derbyn cyswllt – e-bost neu neges destun. Dewiswch p’un bynnag rydych chi’n ei wirio amlaf. Ar ôl i chi wneud eich dewis, bydd yr Adran Gwaith a Phensiynau yn anfon cod i’ch cyfeiriad e-bost.

Os nad ydych chi wedi derbyn e-bost eto, gwiriwch eich ffolder sbam neu sbwriel – efallai ei fod wedi mynd yno.

Bydd lle pan fyddwch chi’n creu eich cyfrif uwchben y botwm ‘Gwneud hawliad’ i chi fewnosod y cod. Ar ôl i chi ei deipio i mewn, dewiswch ‘Gwneud hawliad’.

Camau nesaf

Ar ôl i chi greu eich cyfrif, bydd angen i chi ateb cwestiynau am eich sefyllfa – hwn yw eich 'rhestr i’w wneud'. Y peth gorau i’w wneud yw gwneud hyn cyn gynted â phosibl, neu gallai eich taliad cyntaf gael ei oedi.

Gallwch chi gael help i ateb cwestiynau yn eich cais Credyd Cynhwysol.

Os ydych chi angen help gyda’ch cais Credyd Cynhwysol, gallwch chi siarad â chynghorydd.

Os ydych chi’n ei chael hi’n anodd talu costau yn ystod y broses o hawlio Credyd Cynhwysol

Efallai y gallwch chi gael help gan eich cyngor lleol neu fenthyciad di-log gan y llywodraeth. Dysgwch sut i gael help ychwanegol.

Os oes gennych chi blentyn o dan 14 oed neu blentyn anabl, dylai eich cyngor lleol eich helpu chi. Efallai y byddan nhw’n talu costau byw hanfodol neu’n dod o hyd i rywle i chi fyw. Dewch o hyd i’ch cyngor lleol ar GOV.UK.

Os ydych chi’n ei chael hi’n anodd talu am fwyd, dysgwch sut i gael help gan fanc bwyd.

Gallwch chi gael help gan gynghorydd os ydych chi’n ei chael hi’n anodd talu costau wrth aros i gwblhau eich cais Credyd Cynhwysol. 

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?
Pam nad oedd y cyngor yn fuddiol?

Dywedwch fwy wrthym am pam nad oedd ein cyngor yn helpu.

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?

Diolch i chi, cyflwynwyd eich adborth.